Suçluluk psikolojisi, kişinin bir davranışı bilerek ya da yanlışlıkla yapmasının sonucunda içinde bulunduğu bir duygu durum halidir. Suçluluk duygusu sağlıklı bir insanın hissedebileceği normal bir duygudur. Ancak bu durum bazı kişilerde patolojik suçluluk duygusuna dönüşebilir. Suçluluk duygusunu tetikleyen faktörlerden biri toplumsal ve ahlaki kurallardır.
Suçluluk psikolojisi, duygusal bir uyarı sistemi olup bir çocuğun sosyal gelişimi sürecinde öğrendiği bir durumdur. Bu sistemin amacı, yapılan hatalı davranışlar sonrasında düşünmek ve etkilerinin farkında olmaktır. Bu farkındalık , bireyin yaptığı hatalı davranışların sonucunda ne olduğunu göstererek tekrarlamamasına olanak sağlar. Bu yönüyle suçluluk duygusu sağlıklıdır, ancak bireye yarar sağlamama noktasına geldiğinde fayda sağlamaz ve sağlıksız olur.
Sağlıklı olmayan ve fayda sağlamayan suçluluk psikolojisi, bireyin sahip olduğu düşünce ya da hatalı davranış sonrasında hissettiği suçluluk duygusunun sebep olduğu ve yapılan hata ile orantısız olan pişmanlık duygusudur. Bu şekilde yoğun pişmanlık duygusuyla ortaya çıkan suçluluk hissiyatı, bireyin vücuduna yansıyan fiziksel semptomlara da sebep olabilir.
Suçluluk duygusunun bireyin hayatını olumsuz etkilemeyecek derecede sağlıklı olması, bireyin davranışlarındaki değişim için etkili bir faktördür. Ancak suçluluk duygusunun bireyi olumsuz etkileyecek şekilde yoğun olması, bireye zarar vereceğinden ötürü kontrol altına alınmalıdır. Suçluluk duygusuyla baş etmek için bazı öneriler şunlardır:
1- Suçluluk duygusunun farkına varıp duyguyu tanımak ve amacını bilmek: Yaşanışan bazı hatalı olaylar sonrasında bireyin sahip olduğu suçluluk duygusu, kişinin büyümesine katkı sağlar. Çünkü bazen sağlıklı suçluluk duygusunun bireye kattığı fayda yapılan hatalı davranışlardan öğrenilen sonuçlar ve bunların tekrarlanmaması için bir öğretidir. Yaşanılan olaydan sonra, bireyin suçluluk duygusunun farkında olması, bu duyguyu tanımlaması ve bu duygunun amacını bilmek önemlidir. Çünkü yaşanılan sağlıklı suçluluk duygusu, bireyin davranışlarının sorumluluğunu almasını sağlar. Böylece davranışımızı değiştirmek için ilk adımı atmış oluruz.
2- Suçluluk duygusunu tanımladıktan sonra davranışı değiştirmek için çaba göstermek: Yaşanılan suçluluk duygusunun farkına varıp bu duyguyu tanımladıktan sonra, hatalı davranışı düzeltmek için çaba göstermek, sağlıklı bir suçluluk duygusudur. Bu sayede hatalı davranışınızın getirdiği sonuçları öğrenerek tekrarlamamak için çaba harcamış olursunuz.
3- Yapılan hatalı davranışı kabul etmek: Yapılan hatalı davranıştan sonra, bireyin hatasını kabul ederek telafi etmeye çalışması, suçluluk duygusunu sağlıklı olarak kullanarak bal edebilmek için bir yöntemdir. Hatanın geçmişte yapılmış olmasını ve bunun değiştirilemeyeceğini ancak telafisinin olabileceğini kabul etmek suçluluk duygusunun hafifletmesini sağlar. Yapılan her davranışın bir deneyim olduğunu ve bize bir şeyler öğrettiğini unutmamak gerekir.
4- Mükemmelliyetçi olmamak: Mükemmelliyetçilik daha fazla hata yapmamıza sebebiyet verebilir. Mükemmel olma arzusu, suçluluk duygusunun daha fazla artmasına da yol açar . Bu noktada önemli olan, yapılan hatanın farkına varmak, bunu kabul etmek ve telafi etmek için çaba göstermektir. Telafi aşamasında kendimizi de affetmek önemlidir. Bireyin kendisini affetmesi, kendini tüm hataları ve doğrularıyla kabul etmesinden doğar.
Tüm bu suçluluk ile baş etme yollarını kullanmaya çalıştığınızda ancak size yetmediğinde bir uzmandan destek almakta fayda vardır.
İlginizi çekebilir: Beden Dili ve Kullanımı
YouTube kanalımız: https://www.youtube.com/c/begonyakadin
Yorumlar
Loading…